Aphrodisias

Aphrodisias

De antieke stad Aphrodisias, ooit de hoofdstad van de provincie Lycia, ligt nabij de plaats Geyre in het district Karacasu, 38 km. ten zuiden van Nazilli. Tussen de amandelbomen en de populieren liggen de mooie marmeren gebouwen van Aphrodisias in de groene vallei van Dandalaz.

De rijkdom en politieke importantie stralen van de prachtige ruïnes af. De naam Aphrodisias stamt af van de godin van de liefde, Aphrodite. De stad was een belangrijk centrum voor aanhangers van haar geloof. Echter, Aphrodisias was niet de originele naam van de stad. Volgens geschiedschrijver Stephanus was de stad gesticht door de Lelegians. De stad heette dan ook Lelegonopolis. Later veranderde dit in Megalopolis. Nog later werd het Ninoe, genoemd naar Ninos, de koning van Assyrië.

Het museum van Aphrodisias

Het museum van Aphrodisias is één van de mooiste in West-Anatolië. De voorwerpen die zijn opgegraven, zijn van onschatbare waarde.

Kijkend naar de beelden en dan de voorstelling dat ze op hun oorspronkelijke plaats zouden staan, geeft een beeld van de pracht die ooit in Aphrodisias heerste. Speciaal de werken van de "kunstschool" in Aphrodisias geven een hoge mate van ontwikkeling weer.

Geschiedenis van de stad

De geschiedenis van de stad gaat terug naar het bronzen tijdperk. Er zijn zelfs duidelijke aanwijzingen van een chalcolitische cultuur in het 3e millenium B.C. De naam Aphrodisias ontstaat in de 3e eeuw B.C. tijdens de Hellenistische periode. In de Byzantijnse periode, als het christendom de nieuwe staatsreligie wordt, krijgt de stad een andere status. Het culturele centrum van Aphrodite wordt nu minder belangrijk. Later verdwijnen de namen Aphrodisias en Aphrodite uit de geschriften Er werden pogingen ondernomen om de stad Stavrapolis te noemen, de stad van het kruis. Maar de bewoners van de stad verkozen de naam Caria. Dezelfde naam als de provincie waarin de stad lag. Het dorp Geyre, dat vlak bij de opgraving van Aphrodisias ligt, is waarschijnlijk een verbastering van de naam Caria. De naam Geyre kwam tijdens de Turkse bezetting van het gebied naar boven. Net als andere grote Romeinse en Byzantijnse steden, was Aphrodisias grotendeels zelfverzorgend.

Aphrodisias was een belangrijke stad in die tijd. In de vruchtbare grond kon men alle soorten van gewassen verbouwen. De stad had een bloeidende wol- en kantoenindustrie.
De Cultuur was hoog ontwikkelde op het gebied van politiek, economie, religie en handel. Tevens had de stad bekende scholen voor kunst en filosofie.

Het verval van de stad werd versneld door een ongelukkig incident in de 7e eeuw A.D. Tijdens de regering van keizer Heraclius (610 - 641 A.D.) werd de stad getroffen door overvallen van Arabieren, religieuze twisten, economische en politieke problemen en ziektes. Maar de genadeklap kwam tijdens de aardbeving. De schade is tot op vanfdaag nog te zien aan de gebouwen. Een aantal van de meest imposante gebouwen werd verwoest en tot op de heden is deze schade nog niet gerestaureerd.

Slechts weinig is nog bekend van de historie van de stad na de 7e eeuw A.D., behalve enkele religieuze documenten en lijsten met namen van bisschoppen. Archeologische ontdekkingen wijzen op een korte oplevering van de stad in de 11e eeuw A.D.

De inval van de Seljuk-Turken uit Anatolië in de 11e eeuw, betekende het einde van alle nederzetting. Na de 13e eeuw werden de gebieden onderworpen aan de Aydin en Mentese emiraten. In de 15e eeuw werd het vruchtbare gebied weer bewoond en veranderde de stad met de naam Aphrodisias in de stad Geyre.

De ruïnes, de stadsmuren en de plattegrond

Het eerste dat men zal zien als men Aphrodisias nadert vanuit Karacasu, zijn de stadsmuren en de Ionische pilaren van de tempel van Aphrodite op de achtergrond. De constructie van de stadsmuren zou zijn begonnen in 260 A.D., tijdens de inval van de Gothische barbaren. Maar de muren die wij vandaag kunnen zien dateren uit de 4e eeuw A.D. en later. Er zijn geen sporen gevonden die erop duiden dat er andere muren zijn geweest. Echter is het zeer waarschijnlijk dat er om de acropolis, tussen de markt en het theater, wel een muur is geweest. Na de vernietiging door de aardbeving in de 7e eeuw werd er op het hoogste punt van de stad een wachttoren gebouwd. Dit is één van de twee plaatsen waar de opgravingen zich concentreren. De andere plaats is rondom de tempel van Aphrodite. De oude acropolis lag op een heuvel met een hoogte van 24 m., zodat men vanaf hier de hele stad kon overzien.

Overblijfselen geven aan dat hier in de prehistorie al nederzettingen waren. Zeven verschillende lagen laten vondsten zien uit de bronzen en ijzeren tijd. Ook zijn er sporen gevonden van kleistenen huizen op stenen funderingen, en grote vazen voor de opslag van graan en andere voedingsmiddelen. Tevens zijn er beelden, kunstvoorwerpen en diverse weeginstrumenten gevonden. Bij de opgraving ten oosten van de acropolis, genaamd Pekmez, vond men aardewerk uit de late neolitische, chalcolitische en bronzen tijd, samen met twee kilia-figuren. Later in de Hellenistische tijd, ontwikkelde de stad zich meer in de omgeving van de agora. Er is echter geen sprake van stadplanning. Zowel de tempel van Aphrodite als het Sebastion voldoen niet aan enige planning met betrekking tot de ontwikkeling van de stad.

De tempel van Aphrodite

Gelegen in het noordelijke deel van de stad, vormt de tempel het centrum van de stad. Van de Tempel zijn slechts veertien van de veertig orginele pilaren overgebleven. Deze overblijfselen dateren uit de tijd van keizer Augustus. In die tijd werd de tempel afgebouwd. Het tempelplein werd door Hadrianus afgemaakt. De vorm van de tempel is achthoekig, met 13 zuilen aan iedere kant en 8 zuilen aan voor- en achterkant. Op sommige pilaren staat een inscriptie met de naam van de donateur van de pilaar. De ontdekking van diverse mozaïken uit de Hellenistische tijd duidt op een eerdere tempel op deze plek. Echter, met de verandering naar het christendom in de 5e eeuw A.D., werden alle sporen van vroeger uitgewist. Tegelijkertijd werd de originele tempel uitgebreid en de pilaren verplaatst. Muren werden gebouwd tussen de pilaren en zo ontstond er een soort kerk. In 1962 vond men een beeld dat duidde op een eerdere religieuze cultuur. Dit beeld, dat nu in het museum staat, lijkt op Artemis van Ephesus. De godin draagt een lang kleed. Het reliëf op het kleed is zeer interessant: de god van de zon, de godin van de maan, Aphrodite met drie cupido's, zittend op een geit die een visstaart heeft.

Tetrapylon

Eén van de mooiste kenmerken van Aphrodisias is de monumentale poort. Zoals de naam aangeeft, bestaat de poort uit vier groepen met vier pilaren. De ingang ligt in oostelijke richting. Het restauratieproces werd beëindigd in 1990. Op de pilaren zijn diverse afbeeldingen van o.a. Nike en Herotes te zien.

Odeon en bisschoppelijk paleis

Het odeon werd voornamelijk gebruikt als concertzaal en leeszaal. Het odeon is in goede staat bewaard gebleven. Gelegen ten zuiden van de tempel, werd het odeon gebouwd in de 2e eeuw A.D. Wel zijn er vernielingen aangericht door de aardbeving. In het orkest- en podiumgebouw bevonden zich diverse beelden en mozaïken, die nu te zien zijn in het museum. Het auditorium was bedekt met een houten dak. Een groot complex is te vinden ten westen van het odeon. Gebouwd in de Romeinse tijd en later gebruikt als paleis van de gouverneur of de bisschop. De status van de tempel als heilig centrum werd dus voortgezet tijdens het christendom.

Agora

De agora, gelegen tussen de tempel en de acropolis, werd gebouwd in de 1e eeuw B.C. als marktplaats en ontmoetingscentrum. Het bestond uit twee zuilengangen van 200 m. lang, lopend van oost naar west. De zuidelijke portiek, bekend als de portiek van Tiberius, werd systematisch onderzocht. Italiaanse archeologen ontdekten in 1937 zeer waardevolle passages op documenten ter ere van keizer Tiberius. Recente opgravingen rond de Agora laten prachtige voorwerpen en beelden zien van kunstenaars en beedlhouwers. De meeste kunstwerken bestaan uit heilige en individuele portretten, mythologische verhalen en maskers. De monumentale poort naar de Agora is gelegen ten oosten van de Tiberius-portiek. De ingang werd gebouwd in de 2e eeuw A.D., maar na de aardbeving in de 4e eeuw A.D. werd de poort aangesloten op het watersysteem om zo overstromingen te kunnen controleren. Ook hieraan zijn grote beschadigingen ontstaan na de aardbeving in de 7e eeuw A.D. Onder de afbeeldingen in de portieken van de agora bevinden zich o.a. de strijd van de Centaurs en Lapithen (Centauromachy), de strijd tussen de goden en de Titanen (Gigantomachy) en de strijd tussen de Grieken en de Amazones (Amazonomachy).

Bad van Hadrianus

De baden zijn gebouwd in de 2e eeuw A.D., tijdens de regering van keizer Hadrianus.

Ze liggen ten westen van de portiek van Tiberius. Het complex bestaat uit een centraal gedeelte, het caldarium ofwel hete ruimte. Omliggend zijn er vier kamers, te weten het tepidarium (warme ruimte), het sidatorium (zweetruimte) het apoditerium (kleedruimte) en het frigidarium (koude ruimte).

Het is een indrukwekkend gebouw met al zijn faciliteiten zoals een netwerk van servicegangen, waterkanalen en ovens.

De opgravingen hebben hier plaatsgevonden in 1904 door Paul Gaudin, een Franse archeoloog die veel kunstwerken blootlegde welke tegenwoordig te zine zijn in het Archeologisch Museum in Instanbul.

Theater

De opgravingen rondom het theater zijn begonnen in 1966. Hierbij vond met veel informatie over de historie van Aphrodisias. Vele delen van het theater zijn goed bewaard gebleven en daarnaast zijn er vele beelden gevonden in goede staat.

Het theatergebouw staat op de oostflank van de acropolis. De bouw was klaar in 27 B.C., echter in de 2e eeuw A.D. zijn er diverse veranderingen gemaakt om het theater geschikt te maken voor de strijd van de gladiatoren. Het podiumgebouw werd uitgebreid en verbonden met de kelders. Een grote ruimte voor wilde dieren werd gebouwd aan de achterzijde, en een aantal gangen toegevoegd.

Als gevolg van de aardbeving in de 7e eeuw A.D. werden na het instorten van het theater, delen hiervan bedekt met aarde. De Byzantijnse bewoners bouwden er huizen op. Tegelijkertijd werd de acropolis omringd door een nieuwe muur. De meest interessante en opmerkelijke vondst was die van het Zoilos-reliëf. Zoilos was een vrijgelaten slaaf van Octavian en hij speelde een grote rol in de betrekkingen tussen Aphrodisias en Rome. Hij slaagde erin om Aphrodisias te ontzien van belastingen aan Rome. Delen van het theater zijn door Zoilos geschonken aan de bevolking ter ere van Aphrodite.

Sebastion

Het Sebastion is de meest opmerkelijke ontdekking, niet alleen bij de opgraving van Aphrodisias, maar in het geheel voor de klassieke archeologische opgravingen. Toen het gebouw werd opgegraven in 1979 leek het geen verband te hebben met de overige gebouwen. Het bleek een tempel die was bedoeld voor de aanhangers van keizer Augustus (Sebastos is de Griekse naam voor het Latijnse woord Augustus).

Tegenwoordig zijn alleen de funderingen van de tempel, en enkele voetstukken van pilaren overgebleven. Behalve door de aardbevingen in de 4e en 7e eeuw, liep het gebied ook veel schade op door de vestigingsdrang gedurende de Byzantijnse en Turkse periodes. De tempel is gelegen ten oosten van het Sebastion en bestond uit 2 gangen van 80 m. lang en een ceremonieel pad van 14 m. breed. Aan de westzijde was een poort die op straat uitkwam. Opgravingen, zowel binnen als buiten de tempel, hebben vele voorwerpen naar boven gebracht. Afbeeldingen van de geboorte van Eros, Apollo in Delphi, Meleager, Achilles en Penthesila, Nyssa en het kind Dionysos. Ook zijn er afbeeldingen van de keizerlijke familie en mythologische figuren. Onder hen bevinden zich Augustus, Germanicus, Lucius, Gaius Caesar, Claudius en Agrippa. Tevens kan men de veroveringen van Claudius op Brittanië en van Nero op Armenië te zien.

Er is ook een groot aantal afbeeldingen van de volkeren die zijn overwonnen door Augustus. Deze hebben echter veel schade op gelopen door diverse aardbevingen.

Het Sebastion is waarschijnlijk gebouwd gedurende de periodes van Claudius en Nero en geschonken door twee verschillende families.

Stadium

Het stadion van Aphrodisias is het best bewaarde stadion in de Mediterrane omgeving. Gelegen in het noorden van de stad, heeft het een lengte van 262 m. en is het 59 m. breed. Het stadion heeft 30.000 zitplaatsen. Het stadion is zo gebouwd, dat de toeschouwers geen last van elkaar ondervonden tijdens het kijken. Het werd speciaal gebouwd voor de atletiek, maar nadat het theater was verwoest door de aardbevingen, begon men hier ook voorstellingen te geven, wilde dieren te showen en een circus te houden.

De competities in de provincie Klein Azië waren gebaseerd op de spelen van Olympia en Pythia in Griekenland. Ook hadden de organisaties dezelfde namen als hun Griekse voorgangers.

Deze wedstrijden werden gehouden met de goedkeuring van Rome. Zo'n goedkeuring was een hele eer. De spelen in Aphrodisias waren Pythiaans, niet Olympisch. Ze werden beëindigd met een festival ter ere van de keizer in Rome.