Zeugma

Zeugma

Hattusili de eerste

Niemand voor mij is de Eufraat overgestoken. Ik, de grote koning, ben te voet overgestoken en mijn troepen zijn mij gevolgd. Sargon van Akad is ook overgestoken en versloeg het leger van Hahhu. Maar hij heeft geen schade aangericht aan Hahhu, de stad niet in brand gestoken zodat de rookwolken zouden reiken tot aan de stormgoden. Maar ik, de grote koning, heb de koningen van Ha""u en Hahhu verslagen, hun steden in brand gestoken zodat de rookwolken reiken tot aan de stormgoden en de zon. En ik bond de koning van Hahhu achter een strijdwagen...!"

Deze woorden die werden gesproken door Hattusili de 1e, de grote koning van de Hittieten, bij de oversteek van de rivier de Eufraat, kunnen worden gevonden in een tweetalige documentatie die vehaalt over zijn militaire prestaties. Een ander onderwerp in de Assyrische geschriften over vruchtbaarheid en macht, is de watergod Ea. Ea was een watergod van de Summiers, die leefden in Mesopotamie in 2000 BC. Ondanks dat Ea alle zeeen, meren en rivieren beheerste, was deze watergod thuis in Mesopotamie, zo dacht men.

Beginnend in de paleolitische tijd, via het Ottomaanse rijk tot aan de huidige Republiek Turkije, is de Eufraat getuige geweest van vele culturen en is de rivier onderwerp van vele legendes en mysteries. De Eufraat speelt een grote rol in de geschiedenis van Mesopotamie. De rivier was de verbindingsroute van Mesopotamie naar Anatolie en Syrie. Tegenwoordig komt er ook rijkdom uit de rivier door alle dammen en irrigatie-systemen. De regio is hierdoor nieuw leven ingeblazen die gelijk staat aan de rijke historie.

Samosta

Samosta ( Samsat ), de stad tegenwoordig gelegen in het meer bij de Ataturk-dam, was al een hoofdstad in 2000 BC, tijdens het Mummuk koninkrijk. Later bij de Assyriers, Urartus, Meds, Perzen en het Hellenistische koninkrijk. De stad bleef door de geschiedenis heen een belangrijke plaats innemen vanwege de geografische ligging. Rond 130 BC kreeg de stad de naam van Koning Samos, de stichter van het Commagene koninkrijk. Ook was Samosata een belangrijke stad tijdens de regering van Koning Antioch de 1e.

Archeologen hebben 30 lagen blootgelegd waarvan de oudste dateert uit de prehistorie. Vele voorwerpen uit het stenen-tijdperk werden hier gevonden. In Nevali Cori, voordat de dam werd gebouwd, werden vele voorwerpen gevonden uit de neol;itische tijd tot en met de Ottomaanse tijd. De obelisk "Nesonk", dat "3 stenen"of "3 pilaren"betekent, is een ovaal gevormde steen die dateert uit de Commagene tijd. Gevonden op het plateau van Kiridag, dichtbij de plaats Besni. De hoeken van de obelisk zijn gevormd door paren van ongelijke pilaren. De beelden die bovenop deze pilaren behoren zijn waarschijlijk vernietigd of verplaatst.

De mausoleums

De mausoleums in de dorpen Elif, Hasanoglu en Hisar in het Araban district van de provincie Gaziantep, dateren uit de Romeinse tijd. Ze zijn vierkant met pilaren van 10m hoog die het dak ondersteunen. Allen zijn ze gelijk van vorm. Van de drie genoemde mausoleums is die van Hisar het minst beschadigd. Halfeti, een district van de provincie Sanliurfa, wordt in de Urartu geschriften ook wel "Halpa"genoemd. Het is één van de oudste en meest opvallende plaatsen in de regio vanwege de natuurlijke omgeving en de oude architectuur. Het belang van de stad komt voort uit het feit dat de plaats lag op de handelsroute naar het Assyrische rijk. Vanuit Melite ( Malatya ) werd hierlangs veel ijzererts getransporteerd. Rumkale, 25km van het Yavuzeli district in de provinci Gaziantep, ligt op een rotsachtige plaats langs de westoever van de Eufraat. Met zijn stategische positie, uitkijkend over de Eufraat, is Rumkale bewoont sinds de Assyrische tijd. Het fort dateert uit de 9e eeuw BC, de oude Hittieten-periode. Rumkale was getuige van de overheersing door de Assyriers, Meds, Perzen, Romeinen en de Arabieren. Onder de naam ""Hromgla" werd het een belangrijke plaats in de provincie Edessa in 1098 gedurende de kruistochten. Rumkale kwam onder de Islamitische heerschappij nadat de kruisvaarders waren verslagen in 1292 om deze reden draagt de stad vele kenmerken met zich mee van een Islamitsch-Turkse achtergrond. De plaats wordt ook als heilig gezien door het Christendom, daar Johannes, één van de apostelen van Jezus, de plaats gebruikte om het Christelijke geloof te verspreiden. Men zegt dat hij daar een kopie van de bijbel heeft geschreven en dat dit begraven ligt in het fort. Gelegen op de west-oever van de Eufraat, wordt Arulis ( Gumusgun ) gezien als een belangrijk centrum ten tijde van het Commage rijk. Hier kwamen de stenen vandaan voor de bouw van de stad Belkis ( Zeugma ). De antieke stad Zeugma ligt in het noordwesten van het Nizip-district in de provincie Gaziantep, op de westoever van de Eufraat.

Ook dit was een belangrijke plaats in het Commagene rijk. De stad sloeg zijn eigen munten en werd bekend als "Selenkeia Eufrates" in de Hellenistische tijd. Tijdens opgravingen kwamen Griekse, Romeinse en Byzantijnse overblijfselen naar boven, waaronder een Romeinse villa op één van de heuvels die uitkijken over de rivier. Een mozaik op de vloer van de villa stelt het huwelijk tussen Dionysos en Ariadne voor.

De handbijl die werd gevonden in 1894 door J.E. Gautier, een Franse archeoloog, in Birecik, bijna 80 km ten zuidwesten van Sanliurfa en ten oosten van de Eufraat, geeft aan dat de historie van Birecik dateert uit de paleolitische tijd. Birecik werd geannexeerd door het Ottomaanse rijk gedurende de tijd van Yavuz Sultan Selim. De meeste vondsten dateren uit de Ottomaanse periode. Ooit een belangrijk centrum voor de kruisvaarders, nu is Birecik een plaats voor toerisme met zijn fort en traditionele architectuur.

Het belang van de stijl der beelden

Er zijn vele kenmerken die Zeugma op een belangrijke plaats zetten tussen de antieke steden van Anatolie. Eén ervan is de stijl van de sculpturen. Vele voorbeelden hiervan kan men zien in musea in Turkije, en over de wereld.

Wereldrecord 100.000 Zegels

De bullas die gevonden zijn tijdens de opgravingen in Zeugma, zijn een ander kenmerk die Zeugma uniek maken. Bulla betekent zegel voor te verzenden post. Deze liggen in het staats-archief van Zeugma. Experts zeggen dat de 100.000 zegels die zijn gevonden, een wereldrecord zijn. De grootste verzameling zegels ligt in het Gaziantep-museum. Gedurende de Romeinse tijd was in Zeugma het "Skitia Legioen"gelegerd. Dit legioen bestond uit soldaten uit Anatolie. Daarmee werd Zeugma één van de belangrijkste steden van het Romeinse rijk.

Zeugma : Stad Der Mozaïken

Het belang van Zeugma zijn de Romeinse villa's met hun mozaiken. Maar een klein deel is door de opgravingen blootgelegd. Deze villa's op de heuvels van Zeugma zijn gelijk aan die van Ephesus, een belangrijke opgraving in Turkije. Onderzoekers hebben bewezen dat als de opgravingen van Zeugma klaar zijn , het Gaziantep-musuem de belangrijkste collectie mozaiken in handen heeft. Omdat Zeugma een kruising was van handelswegen en een militaire stad was, trokken er vele kunstenaars naar toe. Men trok aan alle kanten kunstenaars aan en daarom zijn al deze meesterwerken van mozaik en fresco's vandaag de dag van groot belang.

Meesterwerken Van Mozaïk

Voor een mozaik werden verschillende materialen gebruikt. We zien dat met de ontwikkelingen van de mozaik de bovenlagen verschillen. Eerst werden alleen zwarte en witte kiezels gebruikt. Later werden de kiezels in verschillende kleuren geverfd. De techniek die werd ontwikkeld om een mozaik te leggen noemde men "Tessarae" en stamt uit Griekenland. De Romeinen gebruikten deze techniek later ook. Hierbij worden de stenen gelegd in een vierkant, blok- of driehoeksvorm. Later werden deze vormen dan in het mozaik geplaatst. Deze techniek was belangrijk om de afbeeldingen tot een mozaik te maken. In het begin van de mozaik gebruikte men kiezel of glas. De vroegste mozaiken komen uit de 3e tot de 1e eeuw BC in de Griekse tijd. Later werd behalve kiezel, glas, marmer, en terracotta ook goud en zilver gebruikt. Romeinse mozaiken kunnen worden verdeeld in twee categorieen. De eerste is dat een kleine vierkante stenen in het juiste patroon worden gelegd, waarna ze worden gekleurd. Deze techniek heet "Opustesselatum".

De tweede techniek is dat de stenen hun natuurlijke kleur behouden en zo in de vorm van het mozaik worden gelegd. Dit heet "Opusvermice Latum".

Ares (Mars)

Een andere belangrijke vondst is het 1,5m hoge bronzen beeld van Ares. Ofwel voor de Romeinen Mars, de oorlogsgod. Mars was voor de Romeinen erg belangrijk vanwege zijn voorstelling van kracht en overvloed. Het beeld heeft 1800 jaar onder de grond gezeten. De dikke laag kalksteen was niet gemakkelijk te verwijderen. Men moest uitkijken dat het bronzen beeld niet ging roesten. Op het beeld zitten brandvlekken die stammen uit de tijd dat Zeugma werd overvallen en in brand gestoken in 252 AD.